Sondaże pokazują, że ponad połowa Polaków popiera odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego po nadaniu jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA”. W sieci viralem stał się poruszający filmik na TikToku, przypominający o ofiarach rzezi wołyńskiej.
Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego dzieli Polaków wzdłuż linii politycznych, ale w sumie znajduje wsparcie większości społeczeństwa. Najnowsze sondaże pokazują, że za tym krokiem stoi ponad połowa badanych. W tym samym czasie w sieci viralem stał się krótki filmik na TikToku, który w prosty, emocjonalny sposób przypomina, dlaczego dla wielu Polaków ta sprawa to coś więcej niż polityka.
Co wywołało spór#
Konflikt wybuchł, gdy Wołodymyr Zełenski zgodził się na nadanie Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ”, czyli elitarnej jednostce ukraińskiej armii, honorowego imienia „Bohaterów UPA”. W Polsce Ukraińska Powstańcza Armia kojarzona jest przede wszystkim z rzezią wołyńską, eksterminacją polskiej ludności cywilnej, w której zamordowano co najmniej 100 tysięcy Polaków na Wołyniu, w Galicji Wschodniej, Lubelszczyźnie i Podkarpaciu. Jak podkreślał prezydent Nawrocki, ofiarami były całe rodziny: kobiety, dzieci, osoby starsze, zabijane brutalnie, często przy użyciu noży, siekier i innych prymitywnych narzędzi, w odróżnieniu od Armii Krajowej, której Komenda Główna zakazywała zabijania kobiet i dzieci.
Po decyzji Zełenskiego, polski prezydent najpierw dał Ukrainie czas na zmianę nazwy jednostki. Gdy Kijów tego nie zrobił, 19 czerwca Nawrocki ogłosił, że po konsultacji z Kapitułą Orderu Orła Białego odbiera ukraińskiemu prezydentowi to odznaczenie, które jest najwyższym i najstarszym polskim wyróżnieniem państwowym, przyznanym Zełenskiemu w 2023 roku przez Andrzeja Dudę.
Co mówią sondaże: Polacy w większości za#
Kilka niezależnych ośrodków badawczych potwierdza podobny trend. Według sondażu United Surveys dla Wirtualnej Polski za odebraniem orderu jest 51,2 proc. Polaków, przeciw — 35,5 proc. Z kolei badanie SW Research dla „Wprost” wskazuje na 52,3 proc. zwolenników i tylko 22,4 proc. przeciwników, a sondaż dla „Super Expressu” mówi o 52 proc. wsparcia.
Podobny obraz pokazuje analiza dyskusji w internecie przygotowana przez ośrodek Res Futura. Z przebadanych komentarzy obejmujących zasięg ponad 120 milionów, aż 74 proc. wyrażało poparcie dla decyzji prezydenta, a tylko 26 proc. było krytyczne.
TikTok przypomina o Wołyniu i wzrusza tysiące#
W cieniu politycznego sporu w mediach społecznościowych krąży poruszający, krótki filmik, który nawiązuje do ofiar rzezi wołyńskiej. Materiał, oznaczony jako wygenerowany przy pomocy AI, łączy wizerunek prezydenta Nawrockiego z postarzanym, sepiowym zdjęciem przedstawiającym wielopokoleniową polską rodzinę z czasów przedwojennych symbolizującą ofiary UPA stojące w milczeniu za jego plecami. Krótkie napisy w rytmie wideo „Nie był.” i „Odbierając Order banderowcom, myślał, że jest sam” — sugerują, że decyzja o odebraniu odznaczenia była w jakimś sensie spłatą długu wobec pomordowanych przodków.
Filmik, autorstwa twórcy o pseudonimie wysopan, rozszedł się po TikToku i innych platformach, zbierając tysiące komentarzy i udostępnień. Dla wielu odbiorców to właśnie tego rodzaju proste, emocjonalne treści najsilniej oddają to, co dla części Polaków oznacza ta sprawa: pamięć o bliskich, którzy zginęli okrutną śmiercią z rąk UPA i nigdy nie doczekali się godnego pochówku.
