To może być historyczny przełom. Wiceszef MSZ Władysław Teofil Bartoszewski ujawnił, że Szwecja „po raz pierwszy rozpatruje możliwość oddania części zrabowanych Polsce podczas Potopu dóbr”. Deklaracja padła tuż przed wizytą króla Karola XVI Gustafa i królowej Sylwii, którzy zakończyli już pobyt w Polsce. W tle są bezcenne rękopisy, dzieła sztuki i zbiory, których wartość historycy szacują dziś nawet na miliardy euro.
Pierwszy taki sygnał od 350 lat#
W rozmowie w Radiu ZET Bartoszewski powiedział, że strona szwedzka po raz pierwszy sygnalizuje gotowość do rozmów o zwrocie części polskich dóbr kultury. Podkreślił, że nie chodzi o pełne przekazanie własności, ale o depozyt, który pozwoliłby najcenniejszym obiektom wrócić do Warszawy.
Hełm Iwana Groźnego, który Polacy wywieźli z KremlaTo znacząca zmiana tonu. Przez lata Sztokholm odpowiadał, że łupy z XVII wieku były „zgodne z prawem wojennym epoki”, a zwroty są „niemożliwe”.
Co pisze szwedzka prasa?#
W szwedzkich mediach temat wrócił zaskakująco mocno. Dzienniki opisują polskie oczekiwania jako „historyczne roszczenia”, ale jednocześnie zauważają, że atmosfera dyplomatyczna po wizycie pary królewskiej jest wyjątkowo dobra.
Komentatorzy przypominają, że w szwedzkim parlamencie od lat pojawiają się interpelacje dotyczące zwrotu polskich skarbów, m.in. te składane przez posła Björna Södera. Dotąd rząd odpowiadał odmownie, teraz jednak ton jest wyraźnie łagodniejszy.
Z lewej strony zbroja Władysława IVW kilku tytułach pojawiło się określenie „gest wobec Polski”, co w szwedzkiej prasie jest rzadkością.
Skarby warte fortunę. Co Szwedzi wywieźli z Polski?#
Historycy nie mają wątpliwości: skala rabunku była gigantyczna.
Współczesne szacunki mówią o wartości idącej w miliardy euro, choć nie istnieje jedna oficjalna wycena.
Chorągwie Zygmunta III i Bohdana ChmielnickiegoNajcenniejsze obiekty to m.in.:
• Statut Łaskiego — jeden z najważniejszych rękopisów w historii polskiego prawa, bogato iluminowany, absolutny symbol państwowości.
• Zbiory bibliotek i archiwów — księgi z Warszawy, Krakowa, Gdańska, Torunia, Poznania, a także z klasztorów i kolegiat.
• Księgi Mikołaja Kopernika. To tam znaleziono włos astronoma, dzięku króremu można było zidentyfikować szczątki Kopernika.
• Zbroja Władysława IV.
• Hełm Iwana Groźnego, który Polacy wywieźli z Kremla.
• Dzieła sztuki i wyposażenie rezydencji — obrazy, rzeźby, arrasy, srebra, elementy wystroju pałaców i kościołów, które do dziś można oglądać w szwedzkich muzeach i zamkach.
To jeden z największych rabunków kulturowych w historii Europy.
Jedna z ksiąg Mikołaja KopernikaCzy skarby wrócą do Polski?#
Najbardziej realny scenariusz to długoterminowe depozyty, wspólne ekspozycje i projekty muzealne.
Zbroja paradna Zygmunta Augusta. Dar dla Jana III Pełny zwrot jest mało prawdopodobny, ale sam fakt, że Sztokholm „rozpatruje możliwość”, już jest wydarzeniem bez precedensu.
