Maria Gaetana Agnesi należała do najwybitniejszych kobiet XVIII wieku. Już jako dziecko zadziwiała uczonych znajomością języków i niezwykłymi zdolnościami intelektualnymi. Została pierwszą kobietą autorką nowoczesnego podręcznika matematyki oraz pierwszą profesorem matematyki w historii Uniwersytetu w Bolonii. Mimo ogromnej sławy ostatecznie wybrała życie poświęcone Bogu, nauce i pomocy ubogim.
Cudowne dziecko Europy#
Maria Gaetana Agnesi przyszła na świat w Mediolanie w 1718 roku. Już od najmłodszych lat zwracała uwagę niezwykłymi zdolnościami. Jako pięciolatka biegle posługiwała się nie tylko językiem włoskim, ale także francuskim. W kolejnych latach opanowała łacinę, grekę, hebrajski, niemiecki i hiszpański.
Przed ukończeniem jedenastego roku życia znała siedem języków, co przyniosło jej przydomek „oratorki siedmiu języków”. Włoskie elity naukowe szybko dostrzegły, że mają do czynienia z osobą wyjątkową.
Już jako dziewięciolatka wygłosiła po łacinie przemówienie, w którym argumentowała, że kobiety powinny mieć taki sam dostęp do edukacji jak mężczyźni. W czasach, gdy podobne poglądy należały do rzadkości, było to wydarzenie szeroko komentowane w środowiskach intelektualnych.
Zachwycała uczonych#
Ojciec Marii, zamożny kupiec Pietro Agnesi, organizował w swoim domu spotkania z udziałem filozofów, matematyków i uczonych. To właśnie podczas tych debat młoda Maria prezentowała własne poglądy na najbardziej skomplikowane zagadnienia filozoficzne i naukowe.
Jako nastolatka studiowała geometrię, logikę, fizykę i balistykę. W wieku zaledwie piętnastu lat uczestniczyła w dyskusjach z najwybitniejszymi przedstawicielami świata nauki we Włoszech.
Kulminacją tych spotkań było opublikowanie zbioru jej wystąpień i rozpraw filozoficznych. W jednym z publicznych wystąpień obroniła aż 190 autorskich tez dotyczących filozofii i nauki.
Mimo uznania i sławy Maria nie czuła się dobrze w roli publicznej gwiazdy nauki. Z natury była osobą skromną i unikała rozgłosu.
Pierwsza kobieta profesor matematyki#
Największe sukcesy miały jednak dopiero nadejść. Po ukończeniu dwudziestego roku życia Maria poświęciła się niemal wyłącznie matematyce. Studiowała pod kierunkiem wybitnego matematyka i benedyktyna Ramira Rampinelliego, szybko stając się jego równorzędną partnerką do naukowych dyskusji.
W 1748 roku opublikowała swoje najważniejsze dzieło – „Instituzioni Analitiche ad uso della gioventù italiana”, uznawane za jeden z najważniejszych podręczników matematycznych XVIII wieku.
Praca ta w przystępny sposób przedstawiała zagadnienia algebry, geometrii analitycznej, rachunku różniczkowego oraz całkowego. Książka została przetłumaczona na wiele języków i przez długi czas służyła jako podręcznik akademicki.
Dwa lata później papież Benedykt XIV powierzył jej katedrę matematyki i filozofii naturalnej na Uniwersytecie w Bolonii. Tym samym Maria Agnesi została pierwszą kobietą profesorem matematyki w historii tej uczelni i jedną z pierwszych kobiet wykładających matematykę w Europie.
Wybrała Boga zamiast sławy#
Choć jej nazwisko było znane w całej Europie, Maria coraz bardziej skłaniała się ku życiu religijnemu.
Już jako młoda kobieta marzyła o wstąpieniu do klasztoru, jednak ojciec nie wyraził na to zgody. Pozwolił jej jednak prowadzić życie zbliżone do zakonnego, z dala od salonów i publicznych wystąpień.
Po śmierci ojca Agnesi niemal całkowicie wycofała się z działalności naukowej. Coraz więcej czasu poświęcała modlitwie, teologii oraz działalności charytatywnej.
Znaczną część majątku przeznaczyła na pomoc najuboższym. W swoim domu prowadziła schronienie dla potrzebujących, a później kierowała jednym z największych mediolańskich przytułków.
Ostatnie lata służby#
Przez ostatnie dekady życia Maria Agnesi zajmowała się przede wszystkim opieką nad chorymi, ubogimi i opuszczonymi. Studiowała również teologię, zwłaszcza pisma Ojców Kościoła.
Pod koniec życia spełniła swoje wieloletnie marzenie i związała się ze zgromadzeniem szarytek, poświęcając się całkowicie służbie potrzebującym.
Zmarła w 1799 roku w wieku 81 lat.
Zapomniana pionierka#
Choć jej osiągnięcia naukowe należą do najważniejszych w historii matematyki XVIII wieku, dziś Maria Agnesi pozostaje postacią znacznie mniej znaną niż wielu jej współcześnych.
A przecież była kobietą, która jako dziecko zachwycała uczonych całej Europy, stworzyła jeden z najważniejszych podręczników matematycznych swojej epoki, została pierwszą kobietą profesorem matematyki i przez całe życie łączyła wybitny intelekt z głęboką wiarą oraz bezinteresowną pomocą bliźnim.
Nie bez powodu współcześni nazywali ją „pierwszą po Hypatii” – jedną z najwybitniejszych kobiet świata nauki swoich czasów.
