Einstein początkowo go wyśmiał. Kilka lat później bił mu brawo na stojąco

Na początku XX wieku większość naukowców zakładała, że Wszechświat jest niezmienny i trwały. Galaktyki miały pozostawać w stałych pozycjach, a sama przestrzeń kosmiczna wydawała się czymś stabilnym i wiecznym.

Takie przekonanie dominowało również po opublikowaniu przez Alberta Einsteina ogólnej teorii względności. Problem polegał jednak na tym, że równania słynnego fizyka sugerowały coś zupełnie innego. Wynikało z nich, że Wszechświat powinien się rozszerzać albo kurczyć.

Einstein nie akceptował takiego wniosku. Aby utrzymać wizję statycznego kosmosu, wprowadził do swoich obliczeń tak zwaną stałą kosmologiczną, która miała równoważyć siły działające we Wszechświecie.

Georges Lemaître, katolicki kapłan i jednocześnie wybitny matematyk, postanowił dokładnie przeanalizować problem. Korzystając z teorii względności oraz własnych obliczeń doszedł do wniosku, że Wszechświat rzeczywiście się rozszerza.

Nie poprzestał jednak na matematyce. Analizował również obserwacje astronomiczne, które wskazywały, że odległe galaktyki oddalają się od siebie. Szczególną uwagę zwrócił na zjawisko przesunięcia ku czerwieni, widoczne w świetle docierającym z odległych obiektów kosmicznych.

Dla Lemaître’a był to dowód, że przestrzeń nie pozostaje nieruchoma, lecz nieustannie się rozciąga.

W 1927 roku belgijski duchowny opublikował pracę naukową, w której przedstawił swoją koncepcję rozszerzającego się Wszechświata. Kilka lat później rozwinął ją w hipotezę tzw. „pierwotnego atomu”.

Według tej teorii cała materia i energia były kiedyś skupione w jednym niezwykle gęstym punkcie. Z niego miał narodzić się cały znany nam Wszechświat.

Lemaître opisywał ten proces jako początek czasu i przestrzeni. Uważał, że przed tym wydarzeniem nie można mówić ani o czasie, ani o przestrzeni w znanym nam znaczeniu.

Dziś tę koncepcję znamy jako teorię Wielkiego Wybuchu.

Początkowo poglądy belgijskiego kapłana spotykały się ze sceptycyzmem. Podczas jednej z rozmów Albert Einstein miał stwierdzić, że obliczenia Lemaître’a są poprawne, ale jego interpretacja błędna.

Sytuacja zaczęła się zmieniać, gdy kolejne obserwacje astronomiczne potwierdziły rozszerzanie się Wszechświata. Szczególne znaczenie miały badania prowadzone przez amerykańskiego astronoma Edwina Hubble’a.

Gdy dowodów zaczęło przybywać, Einstein musiał zrewidować swoje stanowisko.

Kulminacja nastąpiła w 1933 roku podczas seminarium naukowego w Kalifornii. Po wystąpieniu Lemaître’a Einstein miał publicznie wyrazić uznanie dla jego teorii, określając ją jako jedno z najbardziej satysfakcjonujących wyjaśnień powstania świata, jakie kiedykolwiek słyszał.

Postać Georges’a Lemaître’a do dziś budzi zainteresowanie nie tylko ze względu na jego osiągnięcia naukowe. Belgijski uczony przez całe życie podkreślał, że między nauką a wiarą nie musi istnieć konflikt.

Jego zdaniem religia odpowiadała na pytania dotyczące sensu i celu istnienia, natomiast nauka zajmowała się badaniem mechanizmów funkcjonowania świata.

Sam Lemaître wielokrotnie powtarzał, że nie widzi sprzeczności między tymi dwoma obszarami.

Dziś Georges Lemaître uznawany jest za jednego z ojców współczesnej kosmologii. Jego prace wywarły ogromny wpływ na rozwój nauki o Wszechświecie i otworzyły drogę do późniejszych odkryć dotyczących jego pochodzenia oraz ewolucji.

To właśnie on jako jeden z pierwszych połączył teorię względności z kosmologią, przewidział rozszerzanie się Wszechświata i zaproponował koncepcję jego początku.

Historia belgijskiego kapłana pokazuje, że przełomowe odkrycia mogą przychodzić z najbardziej nieoczekiwanych stron. W tym przypadku autorem jednej z najważniejszych teorii naukowych XX wieku okazał się człowiek, który łączył powołanie kapłańskie z pasją do matematyki i astronomii.