Niezależna produkcja dokumentalna „Sąsiedzi. Ostatni Świadkowie ukraińskiego ludobójstwa na Polakach” w reżyserii Jacka Międlara zdobywa w ostatnich tygodniach coraz szerszy rozgłos. Według doniesień publikowanych przez samego twórcę, serial miał zostać najczęściej oglądanym filmem dokumentalnym na platformie Prime Video w Polsce zaledwie kilka dni po premierze.
O czym jest film#
Serial opowiada o zbrodniach dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów (UPA i formacje kolaboranckie związane ze Stepanem Banderą) na polskiej ludności cywilnej na Wołyniu, w Małopolsce Wschodniej i na Zamojszczyźnie w latach 1939–1947. Wydarzenia te uznawane są w polskiej historiografii i przez Sejm RP za czystkę etniczną o znamionach ludobójstwa. Fundamentem produkcji są nagrania z niemal 90 rozmów, jakie Międlar od 2019 roku przeprowadził z żyjącymi jeszcze świadkami tamtych wydarzeń. Serial ma docelowo cztery części: „Preludium” (lata 1652–1942), „Genocidum atrox” (kulminacja zbrodni w latach 1942–1945) oraz część poświęconą latom 1945–2025, łącząca historię ze współczesnym kultem Bandery na Ukrainie. Czwarty odcinek wciąż powstaje.
Kim jest twórca#
Jacek Międlar to postać dobrze znana i mocno kontrowersyjna w polskim życiu publicznym. To były ksiądz, wydalony ze stanu kapłańskiego, związany z ruchami narodowymi, autor książek o wyraźnie ideologicznym charakterze (m.in. „Polska w cieniu żydostwa”), znany z licznych wystąpień na marszach nacjonalistycznych. Prowadzi też portal wPrawo.pl.
Skąd wzięło się finansowanie#
Twórca wielokrotnie podkreśla, że projekt powstał bez jakiegokolwiek wsparcia państwowego, dotacji unijnych czy grantów organizacji pozarządowych. Cały budżet, opisywany jako bardzo wysoki, pochodzi ze zbiórek społecznościowych, sprzedaży płyt DVD i książek Międlara oraz bezpośrednich wpłat darczyńców za pośrednictwem jego strony. Zbiórka na czwartą, ostatnią część serialu wciąż trwa.
Gdzie obejrzeć i w ilu wersjach językowych#
Pierwsze odcinki serialu są dostępne bezpłatnie na kanale YouTube Międlara, a trzy dotychczas wydane części trafiły też na płyty DVD sprzedawane w sklepie internetowym twórcy (sklep-wprawo.pl), dostępne w 8–9 wersjach językowych.
Ostatnio produkcja trafiła również na platformę Prime Video w Polsce, skąd, jak zapowiada twórca, ma być stopniowo udostępniana w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Niemczech i kolejnych krajach, docelowo w 11 wersjach językowych (m.in. polskiej, angielskiej, ukraińskiej, rosyjskiej, węgierskiej, czeskiej, hiszpańskiej, włoskiej i chińskiej).
Data premiery czwartego, ostatniego odcinka nie została jeszcze podana. Jego produkcja zależy od powodzenia trwającej zbiórki. Aktualny harmonogram spotkań autorskich połączonych z pokazami filmu Międlar publikuje na oficjalnej stronie projektu, FilmSasiedzi.pl.
