Podczas obchodów rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau doszło do sytuacji, która wywołała ogromne poruszenie. Prezydent Karol Nawrocki nie został oficjalnie przywitany jako gospodarz państwa podczas uroczystości wyzwolenia Auschwitz. Do zeszłego roku protokół przewidywał nie tylko powitanie głowy państwa, ale i jego przemówienie. Dlaczego to zmieniono? Dlaczego rządowi Tuska przeszkadza okazywanie szacunku prezydentowi RP?
27 stycznia 2026, podczas obchodów 81. rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau, prezydent Karol Nawrocki nie został oficjalnie powitany przez konferansjera ani przedstawiony jako gospodarz uroczystości. Kancelaria Prezydenta określiła sytuację jako „zaskakującą i skandaliczną”. Nawrocki był obecny, wygłosił przemówienie, oddał hołd ofiarom, ale nie został uhonorowany zgodnie z wcześniejszym protokołem.
Zmiany w protokole#
Do 2023 roku było to absolutnie oczywiste: prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, jako głowa państwa i gospodarz uroczystości odbywających się na terytorium Polski, był oficjalnie witany podczas obchodów rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau. Tak było w przypadku Andrzeja Dudy, Bronisława Komorowskiego, czy Aleksandra Kwaśniewskiego. Każdy z nich był przedstawiany z imienia i nazwiska, a protokół przewidywał również przemówienie prezydenta.
Zmiana nastąpiła dopiero w ubiegłym roku, kiedy dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, dr Piotr Cywiński, zdecydował o odejściu od dotychczasowej praktyki.
Piotr Cywiński - dyrektor muzeumTłumaczył to potrzebą „oddalenia uroczystości od polityki” i skupienia się wyłącznie na hołdzie dla ofiar. W praktyce oznaczało to rezygnację z indywidualnych powitań oraz z wystąpień przedstawicieli władz państwowych, elementów, które przez dekady były stałym punktem ceremoniału.
Według nowego protokołu, politycy nie zabierają głosu, powitania mają charakter zbiorowy i nie wyróżnia się żadnej osoby pełniącej funkcję publiczną.
Komu to przeszkadzało? #
Komu przeszkadzało okazywanie szacunku głowie państwa? To pytanie, które wybrzmiewa coraz głośniej.
Bo choć można zrozumieć decyzję o ograniczeniu wystąpień polityków, co innego jest przemówienie, a co innego symboliczne powitanie prezydenta RP. Zwłaszcza na terenie byłego obozu, gdzie to Polska jest gospodarzem pamięci, a prezydent — jej reprezentantem.
Kto odpowiada za muzeum?#
Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau podlega Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na czele którego stoi minister Marta Cienkowska, związana z Koalicją 13 grudnia. Dyrektorem muzeum jest dr Piotr Cywiński i to on odpowiada za kształt uroczystości i protokół.
W ostatnich miesiącach z Rady Muzeum odwołano osoby, które wcześniej współtworzyły uroczystości z udziałem prezydentów RP.
Piotr Cywiński - dyrektor muzeumPytania, które trzeba zadać#
Dlaczego zmieniono protokół, który przez lata honorował głowę państwa?
Czy decyzja była konsultowana z Kancelarią Prezydenta?
Czy to próba „odpolitycznienia” uroczystości — czy raczej symboliczne wykluczenie prezydenta RP z roli gospodarza?
Czy instytucja państwowa może ignorować obecność głowy państwa na własnym terenie?
