Za nami Wystrzałowy Sylwester, który oglądała cała Polska, ale mało kto wie, że impreza odbyła się w wyjątkowym miejscu, które wygląda jak żywcem wyjęte z filmów o II RP. W rozmowie z BlaskOnline prezydent Chełma Jakub Banaszek zdradza, że miasto chce wykorzystać ten potencjał i zamienić osiedle Dyrekcja w markę samą w sobie. Tylko nam opowiedział o historii przestrzeni, która stała się tłem sylwestrowej nocy.
Chełm to dziś ponad 60‑tysięczne miasto w województwie lubelskim. To właśnie tutaj odbył się drugi już Wystrzałowy Sylwester z Republiką, ale w innej lokalizacji niż poprzednio. Prezydent Chełma w rozmowie z BlaskOnline podkreśla, że wybór Placu Niepodległości i Alei Piłsudskiego nie był przypadkowy.
„To miejsce gwarantowało nam możliwość zaproszenia większej liczby mieszkańców i gości. To było pierwsze kryterium”
— mówi.
Drugim powodem była świąteczna oprawa. Plac Łuczkowskiego, gdzie wcześniej odbywał się sylwester, w tym roku zamienił się w iluminowaną, świąteczną przestrzeń.
„Chcieliśmy, żeby oba miejsca żyły — jedno świątecznie, drugie koncertowo”
— dodaje. Ale jest jeszcze coś, czego widzowie przed telewizorami nie widzieli. Osiedle Dyrekcja, na którym odbyło się przywitanie nowego roku, modernistyczna perła II RP, która przetrwała w niezmienionej formie do obecnych czasów.
FB Jakub BanaszekOsiedle Dyrekcja — modernistyczna perła z czasów II RP#
Osiedle Dyrekcja to nie jest zwykłe osiedle. To druga największa inwestycja II Rzeczypospolitej — zaraz po porcie w Gdyni. Powstało w latach 1928–1939, kiedy zapadła decyzja o przeniesieniu do Chełma Wschodniej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych. Był to ogromny, prestiżowy projekt II Rzeczypospolitej — część modernistycznej dzielnicy Nowe Miasto, zaplanowanej już w 1925 roku.
„W okresie międzywojnia, decyzją marszałka Józefa Piłsudskiego i ówczesnego rządu postanowiono przenieść Wschodnią Dyrekcję Kolei Państwowych do Chełma. W tym celu zaplanowano i wybudowano Nowe Miasto. Przyjęło ono nazwę "Dyrekcja" od instytucji, która zarządzała kolejami państwowymi w tamtym czasie”
— wyjaśnia prezydent. Dodał, że osiedle składa się z dwóch części: Dyrekcji Górnej i Dolnej. Do wybuchu wojny zdążono zrealizować tylko połowę planu — resztę przerwał 1939 rok.
FB Jakub BanaszekSkąd nazwa?#
Od samego początku miało to być reprezentacyjne osiedle dla pracowników Dyrekcji Kolei Państwowych — stąd nazwa „Dyrekcja”. To właśnie w tej części Chełma, na Placu Niepodległości, stanęła sylwestrowa scena.
Gotowy plan filmowy#
Najważniejszymi elementami, które przetrwały do dziś to zdaniem prezydenta Banaszka:
„charakterystyczna Aleja Piłsudskiego, koncepcja miasta-ogrodu i modernistyczna zabudowa, która przenosi nas do lat 30. ubiegłego wieku.”
To właśnie ten klimat sprawia, że Dyrekcja wygląda jak gotowy plan filmowy.
W rozmowie z BlaskOnline, prezydent Chełma zdradził nam, że jednym z pomysłów na wypromowanie tego miejsca jest umiejscowienie planów filmów lub serialu.
„W związku ze zbliżającym się 100‑leciem podjęcia decyzji o budowie osiedla planujemy szereg wydarzeń. Jednym z nich jest umiejscowienie tu planów filmów lub serialu”
— mówi. I trudno się dziwić. Aleja Piłsudskiego, modernistyczne kamienice i układ ulic wyglądają jak scenografia do filmu o II RP, wojnie, konspiracji albo życiu codziennym lat 20.–40.
Nowe muzeum, nowy dworzec i trzy lata świętowania#
Miasto przygotowuje się do obchodów 100‑lecia idei budowy Dyrekcji (1925–1927).
Instagram„W planach jest budowa muzeum i nowego dworca kolejowego, który swoją architekturą będzie nawiązywał do modernistycznej zabudowy osiedla. W tym roku planowane jest ukończenie prac.”
Prezydent podkreślił, że:
„Chcemy, żeby Dyrekcja była miejscem, które się odwiedza, a nie tylko mija”.
W czasach międzywojnia, gdy Polska budowała Gdynię, Chełm miał stać się drugim wielkim projektem modernizacyjnym. Dyrekcja była symbolem rozmachu, nowoczesności i państwowej wizji. Dziś, po niemal stu latach, wciąż wygląda tak, jak ją zaplanowano. I właśnie dlatego sylwester w tym miejscu był czymś więcej niż koncertem.
Był powrotem do historii, która dopiero teraz zaczyna być opowiadana na nowo.
